Gujarat Exclusive > ગુજરાત એક્સક્લૂઝિવ > પાકિસ્તાનમાં કેમ 57 ઇસ્લામિક દેશો એકઠા થયા છે?

પાકિસ્તાનમાં કેમ 57 ઇસ્લામિક દેશો એકઠા થયા છે?

0
1

અફઘાનિસ્તાનમાં વધી રહેલા માનવીય સંકટ અને કથળતી અર્થવ્યવસ્થાને લઈને ઈસ્લામિક દેશો રવિવારે પાકિસ્તાનની સંસદમાં એકઠા થવા જઈ રહ્યા છે.

અફઘાનિસ્તાનની સ્થિતિને લઈને તેને અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી બેઠક ગણાવવામાં આવી રહી છે.

મુસ્લિમ દેશો ઉપરાંત અમેરિકા, ચીન, રશિયા, જર્મની, જાપાન, યુરોપિયન યુનિયન, ઓસ્ટ્રેલિયા, ફ્રાન્સ સહિતની આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિઓ પણ ઓર્ગેનાઈઝેશન ઓફ ઈસ્લામિક કોઓપરેશન (OIC)ના વિદેશ મંત્રી પરિષદના આ ‘અસાધારણ સત્ર’માં ભાગ લઈ શકે છે.

પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઈમરાન ખાને શનિવારે ટ્વિટ કર્યું કે OICનું આ સત્ર અફઘાન લોકો સાથે એકતા દર્શાવવા માટે છે. સાઉદી અરેબિયાના પ્રસ્તાવ બાદ પાકિસ્તાને આ કોન્ફરન્સની યજમાની કરવાની ઓફર કરી હતી.

સત્રની શરૂઆત પહેલા ઈમરાન ખાને ટ્વીટ કર્યું, “ઓઆઈસીના સભ્યો, નિરીક્ષકો, મિત્રો, ભાગીદારો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિમંડળનું સ્વાગત છે.”

ત્યારબાદ ઈમરાન ખાને કહ્યું કે ‘ઓઆઈસીના વિદેશ પ્રધાનોની પરિષદનું આ અસાધારણ સત્ર અફઘાન લોકો સાથે એકતાની અભિવ્યક્તિ છે અને અફઘાનિસ્તાનમાં ભયંકર માનવતાવાદી પરિસ્થિતિ પર અમારી સામૂહિક શક્તિને કેન્દ્રિત કરવા માટે છે.’ તે ઉપરાંત ઈમરાન ખાને કહ્યું કે, તેઓ સંમેલનને લઈને ઉત્સુક છે.

અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાન શાસનના કાર્યવાહક વિદેશ મંત્રી અમીર ખાન મુત્તાકી આ સંમેલનમાં ભાગ લેવા પાકિસ્તાન પહોંચી ગયા છે.

અફઘાનિસ્તાનમાં બગડતી માનવતાવાદી સ્થિતિ અને ગહન આર્થિક સંકટ અંગેની આ બેઠક પર મુત્તાકીએ કાબુલમાં પત્રકારોને કહ્યું કે આ બેઠકમાં અફઘાનિસ્તાનની આર્થિક અને માનવીય સ્થિતિ પર ચર્ચા કરવામાં આવશે.

આ સાથે મુત્તકીએ કહ્યું કે અફઘાનિસ્તાનના ભવિષ્યમાં અન્ય દેશો સાથેના સંબંધો પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે આ બેઠક અફઘાનિસ્તાન માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તેનાથી “વિશ્વ સાથે ઇસ્લામિક અમીરાતના સંબંધો પર સકારાત્મક અસર પડશે”.

મુત્તકીએ કહ્યું, “આ પહેલીવાર છે જ્યારે ઇસ્લામિક દેશો અફઘાનિસ્તાનને લઈને આવી બેઠક યોજી રહ્યા છે. વિશ્વની અમારી ખાસ માંગ છે કે અફઘાનિસ્તાનને માનવતાવાદી સહાય આપવાની સાથે રાજકીય સમર્થન પણ આપવામાં આવે. અમે બેઠકમાં અમારા ભવિષ્યના સંબંધો વિશે પણ વાત કરીશું. “

OICના જવાબમાં ભારતની બેઠક?

જ્યાં આજે ઈસ્લામાબાદમાં મુસ્લિમ દેશો એકઠા થવા જઈ રહ્યા છે, જ્યારે ભારતમાં મધ્ય એશિયાના મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા દેશોના વિદેશ મંત્રીઓ દિલ્હીમાં મળવા જઈ રહ્યા છે. એવું માનવામાં આવે છે કે એક રીતે આ પાકિસ્તાન પ્રાયોજિત OIC બેઠકનો જવાબ છે.

ભારત-મધ્ય એશિયા સંવાદની એક દિવસીય બેઠકની અધ્યક્ષતા વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર જઈ રહ્યા છે આ બેઠકમાં ભાગ લેવા માટે કઝાકિસ્તાન, કિર્ગીઝ રિપબ્લિક, તાજિકિસ્તાન, તુર્કમેનિસ્તાન અને ઉઝબેકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રીઓ દિલ્હી આવી રહ્યા છે.

આ કોન્ફરન્સ ત્રીજી વખત યોજાઈ રહી છે અને તેમાં આ ક્ષેત્રમાં વેપાર અને કનેક્ટિવિટી સિવાય અફઘાનિસ્તાનમાં થઈ રહેલા ફેરફારો પર ચર્ચા કરવામાં આવશે.

આ સાથે ઈરાનના ચાબહાર પોર્ટને લઈને ભારત અને મધ્ય એશિયાના રૂટ અંગે પણ ગંભીર ચર્ચા કરવામાં આવશે.

ભારતમાં મધ્ય એશિયાઈ દેશોની આ બેઠક મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે આ દિવસે પાકિસ્તાનમાં 57 દેશો OICના વિદેશ મંત્રીઓની બેઠક છે અને ભારત આવી રહેલા પાંચ મધ્ય એશિયાઈ દેશ પણ OICના સભ્ય છે.

આ મધ્ય એશિયાઈ દેશોના વિદેશ મંત્રીઓએ OICની બેઠકમાં જવાને બદલે ભારત આવવાનું પસંદ કર્યું છે. આ દર્શાવે છે કે અફઘાનિસ્તાનના મુદ્દે મધ્ય એશિયાના આ દેશો સાથે ભારતનું સહકારનું સ્તર કેટલું છે.

મધ્ય એશિયાઈ દેશો અને ભારતની આ બેઠક છેલ્લી વખત ત્યારે થઈ હતી જ્યારે અફઘાનિસ્તાન પર ‘ટ્રોઈકા પ્લસ’ (યુએસ, રશિયા, ચીન અને પાકિસ્તાન)ની ઈસ્લામાબાદમાં બેઠક થઈ હતી.

પાકિસ્તાન શા માટે આયોજન કરી રહ્યું છે?

આ વર્ષે ઓગસ્ટમાં તાલિબાન દ્વારા અફઘાનિસ્તાન પર કબજો કર્યા બાદ દેશની આર્થિક, સામાજિક અને રાજકીય સ્થિતિ કફોડી થઈ રહી છે.

જ્યારે દેશની બગડતી સ્થિતિ વચ્ચે તાલિબાન ઇચ્છે છે કે વિશ્વ પાસેથી તેમને માન્યતા પ્રાપ્ત થાય જેથી તેની બંધ બેંકિંગ સંપત્તિઓ ફરીથી મુક્ત થઈ શકે.

અફઘાનિસ્તાનની અર્થવ્યવસ્થા અત્યાર સુધી વિદેશી સહાય પર નિર્ભર હતી, અને તાલિબાનના કબજા પછી, તે વિદેશી સહાય પણ બંધ થઈ ગઈ છે. OICની આ બેઠકનો એક મહત્વનો મુદ્દો અફઘાનિસ્તાનને આર્થિક મદદ આપવાનો પણ છે.

પરંતુ આ બધાની વચ્ચે પાકિસ્તાન તેની હેસિયતને વધુ વધારીને રજૂ કરવા માંગે છે.

પાકિસ્તાનના અંગ્રેજી અખબાર ‘ધ ન્યૂઝ ઈન્ટરનેશનલ’માં રાજકીય વિવેચક ઝુનૈરા ઈનામ ખાન લખે છે કે પાકિસ્તાન અસહ્ય પરિસ્થિતિને સમજી ગયું છે કારણ કે શિયાળામાં કડાકની ઠંડીમાં 22 કરોડથી વધુ લોકોમાં ખોરાકની અછત અને 30 લાખ બાળકો કુપોષણનો શિકાર બની શકે છે.

તેઓ લખે છે, “પાકિસ્તાને અફઘાનિસ્તાનને 50,000 ટન ઘઉં અને દવાઓ મોકલી છે, પરંતુ તે અફઘાન લોકોની જરૂરિયાત સામે સમુદ્રમાં એક ટીપા સમાન છે.

અફઘાનિસ્તાન કટોકટીને અવગણવાથી ગૃહ યુદ્ધ, અશાંતિ, દુષ્કાળ અને બિમારીઓ થશે અને લોકો આશ્રય મેળવવા માટે પડોશી દેશોમાં જશે. આનાથી પાકિસ્તાન જેવા દેશો પર ભારે અસર પડશે, જ્યાં પહેલાથી જ લાખો અફઘાન શરણાર્થીઓ છે. તેથી જ પાકિસ્તાન અફઘાનિસ્તાન સંકટનો ઉકેલ શોધવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય અને પ્રાદેશિક દેશો સામે વારંવાર અવાજ ઉઠાવી રહ્યું છે.

ઓઆઈસીના સત્રનો ધ્યેય અફઘાનિસ્તાનની સમસ્યાઓનો વ્યાપક ઉકેલ શોધવાનો છે. આ બેઠકનો ધ્યેય માત્ર મદદનું વચન આપવાનો જ નથી, પણ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો પણ છે કે મદદ અફઘાન લોકો સુધી પહોંચે.

“ચાર ખંડોમાં ફેલાયેલા 57 દેશો OICના સભ્ય છે. તે વિશ્વનું બીજું સૌથી મોટું સંગઠન છે. OICનું સત્ર અન્ય સભ્ય દેશો જેમ કે ઈરાન, તુર્કી અને સાઉદી અરેબિયાને સાંભળવાની તક પણ આપશે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ બેઠકથી તાલિબાનને ભલે માન્યતા ન મળે, પરંતુ માનવીય ત્રાસદીને રોકવાની દિશામાં આ એક યોગ્ય પગલું હશે.

 Follow Gujarat Exclusive on Telegram For Latest News From Gujarat Follow Gujarat Exclusive on WhatsApp For Latest News From Gujarat 

Follow Gujarat Exclusive on Instagram For Latest News From Gujarat  Follow Gujarat Exclusive on Twitter For Latest News From Gujarat