Gujarat Exclusive > ગુજરાત એક્સક્લૂઝિવ > સંડે વ્યૂ: નેહરુ સુધારકવાદી-મોદી સાંસ્કૃતિક પુનરુત્થાનવાદી, વારાણસીમાં થયો સર્કસ

સંડે વ્યૂ: નેહરુ સુધારકવાદી-મોદી સાંસ્કૃતિક પુનરુત્થાનવાદી, વારાણસીમાં થયો સર્કસ

0
1

નેહરુએ હીરાકુડ, રિહાંદ અને દામોદર વેલી પ્રોજેક્ટ જેવા ઘણા હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કર્યા. દેશમાં અનેક ભારે ઉદ્યોગનો વિકાસ કર્યો અને ધાતુશાસ્ત્ર, થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ સાધનો, સ્ટીમ અને ડીઝલ લોકોમોટિવ્સ, રેલવે કોચ વગેરેના ઉત્પાદન પર ભાર મૂક્યો. તેણે ચંદીગઢ શહેરની પણ સ્થાપના કરી.

નાઈનન લખે છે કે નેહરુના પગલે ચાલીને નરેન્દ્ર મોદીએ અયોધ્યામાં મંદિરનું નિર્માણ, કાશી વિશ્વનાથ કોરિડોરનું ઉદ્ઘાટન, હિમાલય ક્ષેત્રમાં પ્રાચીન તીર્થસ્થાનોને જોડવા, નવા હાઈવે અને એક્સપ્રેસ વે, ટ્રાન્સપોર્ટ કોરિડોર, નવા એરપોર્ટની પહેલ કરી છે.

નેહરુ અને મોદી બંનેએ આધુનિકીકરણની દિશા તરફ પગલાં ભર્યા. પરંતુ, મોદી સાંસ્કૃતિક પુનરુત્થાનવાદી પણ છે. ટીકાકારો એમ પણ કહી શકે છે કે નેહરુએ દેશના વિવિધ ભાગોને જોડ્યા છે જ્યારે મોદીએ તેમને મજબૂત રાખ્યા છે.

તવલીન સિંહે ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસમાં લખ્યું છે કે જે રીતે વડાપ્રધાનની વારાણસી મુલાકાતને મીડિયામાં અતિશયોક્તિપૂર્ણ રીતે રજૂ કરવામાં આવી હતી, તેને રામાનંદ સાગરની રામાયણ સિરિયલ યાદ આવી ગઈ. લેખિકા પોતે પણ ટીવી સામે જ બેસી રહી હતી. લેખિકા પોતે મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ અને પીએમ નરેન્દ્ર મોદી રેલવે સ્ટેશનનું નિરીક્ષણ કરી રહ્યા હતા ત્યારે ગંગામાં ડૂબકી લગાવવાથી લઈને મોડી રાત સુધી ટીવી સ્ક્રીન પરથી નજર હટાવી શકાઈ નથી.

લેખક તવલીન સિંહ એ જાણવા માટે ઉત્સુક હતા કે લોકો ધર્મને રાજકારણ અને આત્યંતિક રાષ્ટ્રવાદ સાથેના જોડાણ વિશે શું માને છે. લેખકે આ વિશે વિશ્વનાથ મંદિરના મહંત સાથે વાત કરી હતી. તે કોરિડોરના પ્રશંસક ન હતા. તેમણે કહ્યું, “હું તમને કહી દઉં કે તેઓએ કંઈક સુંદર બનાવ્યું છે, પરંતુ જે રીતે ધર્મને રાજકારણ સાથે જોડવામાં આવી રહ્યો છે, તે અહીંના લોકોને પસંદ નથી. તેથી ચૂંટણીમાં તેને લઈને તેમને ભોગવાવાનો વારો આવશે.

તવલીન સિંહે લખ્યું છે કે, ચીફ જસ્ટિસે ગયા અઠવાડિયે કહ્યું હતું કે ઇન્વેસ્ટિગેટિવ જર્નાલિઝમ જોવા મળતું નથી. વારાણસી પ્રવાસને જે રીતે મીડિયા દ્વારા કવર કરવામાં આવ્યો હતો, તે ચીફ જસ્ટિસની વાતની પુષ્ટિ કરી રહ્યું છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પોતે પોતાના ભાષણમાં ઔરંગઝેબને લઈને આવ્યા હતા. જૂની વસ્તુઓ માટે આજના મુસ્લિમોને જવાબદાર ઠેરવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો.

2017માં ડબલ એન્જિન સરકાર સત્તામાં આવી ત્યારથી ઘણું બદલાઈ ગયું છે. એક તરફ રાજકારણમાં ધર્મનો ઉપયોગ થવા લાગ્યો છે અને બીજી તરફ નફરતના કારણે વિભાજિત સમાજ છે. આ બધાની વચ્ચે વારાણસીના નામવાળી બે નદીઓમાંથી વરુણાનું અસ્તિત્વ લગભગ ખતમ થઈ ગયું છે અને અસી નદી પણ ગટર બની ગઈ છે.

કાશ્મીરમાં જીવન ફરી રહ્યું છે
ચેતન ભગતે ટાઈમ્સ ઓફ ઈન્ડિયામાં લખ્યું છે કે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ કાશ્મીરમાં આગામી પ્રાથમિકતા રોજગાર સર્જન અને સારું જીવન પ્રદાન કરવું જોઈએ. તેમણે લખ્યું છે કે આ સારા સમાચાર છે કે નવેમ્બર મહિનામાં 1.27 લાખ પ્રવાસીઓ કાશ્મીર પહોંચ્યા છે. નવેમ્બરમાં, છેલ્લા 7 વર્ષમાં સરેરાશ 54,200 પ્રવાસીઓ આવ્યા હતા.

જો કે ભારતની વસ્તીને જોતા આ સંખ્યા બહુ મોટી નથી લાગતી, પરંતુ તેમ છતાં સંકટનો સામનો કરી રહેલા આ વિસ્તારમાં આ સંખ્યા વધુ વધશે તેવી આશાનું કિરણ છે. ચેતન ભગતને આશા છે કે પ્રવાસીઓની સંખ્યા અનેક ગણી વધી શકે છે. અલબત્ત, આનો અર્થ વધુ નોકરીઓ, સારી અર્થવ્યવસ્થા અને એકંદર આર્થિક સમૃદ્ધિ છે. આ સ્થિતિ સ્થાનિક લોકો માટે વરદાન બની શકે છે.

જો કે એ પણ સાચું છે કે એકલા પ્રવાસીઓ અર્થતંત્રનું નિર્માણ કરતા નથી. અન્ય વ્યવસાયોને પ્રોત્સાહન આપતા પગલાં પણ વધુ સઘન બનાવવા પડશે. નિષ્ણાતોની પરિષદો અને વાતોમાં ઘણા દાયકાઓ વેડફાઈ ગયા છે. કાશ્મીર અંગે ક્યારેય કોઈ ચોક્કસ નિષ્કર્ષ પર પહોંચી શકાયું નથી. આ એક ખૂબ જ જટિલ સમસ્યા છે.

શું મમતા હારેલા યોદ્ધાઓની વિજેતા બનશે?

અદિતિ ફડનીસે બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડમાં લખ્યું છે કે મમતા બેનર્જીનું મહત્વ એ સ્વરૂપે સમજી શકાય છે કે તેમને નેપાળ જેવા દેશમાંથી આમંત્રણ મળે છે, જ્યાં કેન્દ્ર સરકાર તરફથી મંજૂરી આપવામાં વિલંબ થવાને કારણે તેઓ જઈ શકતા નથી.

આ કાર્યક્રમનો હેતુ બંગાળના દાર્જિલિંગમાં ગોરખાઓ વચ્ચે પોતાનું રાજકારણ ચમકાવવાનો હતો. ગોવામાં તૃણમૂલ ગંભીરતાથી ચૂંટણી લડી રહી છે, જ્યારે મેઘાલયમાં તેણે કોંગ્રેસના ધારાસભ્યોને તોડીને વિપક્ષનો દરજ્જો પણ છીનવી લીધો છે. હરિયાણા હોય કે ત્રિપુરા કે આસામ, કોંગ્રેસે કોંગ્રેસના નેતાઓને તોડીને હલચલ મચાવી દીધી છે.

ફડનીસ લખે છે કે રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે મમતા બેનર્જી તૃણમૂલ કોંગ્રેસની રાષ્ટ્રીય પાર્ટી તરીકેની છબી બચાવવા અથવા તેના પર નિર્માણ કરવા માટે આવું કરી રહી છે જે 2019ની સામાન્ય ચૂંટણીઓમાં તેના ખરાબ પ્રદર્શન બાદ કલંકિત થઈ હતી. તે એવા વિસ્તારોમાં પોતાની પાર્ટીનું વિસ્તાર કરી રહી છે જ્યાં કોંગ્રેસ નબળી છે.

જે રાજ્યોમાં કોંગ્રેસ મજબૂત છે ત્યાં તૃણમૂલ કોંગ્રેસ માટે કોઈ અવકાશ નથી. આ સિવાય મમતાનું ધ્યાન તે રાજ્યોમાં છે જ્યાં 2022 અથવા 2023માં વિધાનસભાની ચૂંટણી યોજાવાની છે. મમતા યુદ્ધ જીતવામાં માને છે. મમતાનો હેતુ માત્ર વિજેતા બનવાનો જ નથી, પરંતુ તેમણે  હારનારાઓમાં વિજેતા બનીને બતાવવું છે.

 Follow Gujarat Exclusive on Telegram For Latest News From Gujarat Follow Gujarat Exclusive on WhatsApp For Latest News From Gujarat 

Follow Gujarat Exclusive on Instagram For Latest News From Gujarat  Follow Gujarat Exclusive on Twitter For Latest News From Gujarat