Gujarat Exclusive > ગુજરાત એક્સક્લૂઝિવ > બજેટ ભાષણમાં નાણામંત્રીએ 16 વખત ખેડૂતોનું નામ લીધું, પરંતુ અન્નદાતાનું કેટલું કામ થર્યું?

બજેટ ભાષણમાં નાણામંત્રીએ 16 વખત ખેડૂતોનું નામ લીધું, પરંતુ અન્નદાતાનું કેટલું કામ થર્યું?

0
10

2022 સુધીમાં ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાના મોદી સરકારના વચનો પોકળ સાબિત થઈ રહ્યા છે. નાણાકીય વર્ષ 2022-23ના બજેટમાં જ્યાં સરકારે કૃષિ ક્ષેત્ર માટે કેટલીક જાહેરાતો કરી હતી, તો બીજી તરફ ખેડૂતોને કોઈ સીધો અને તાત્કાલિક લાભ મળતો દેખાઈ રહ્યો નથી. નાણામંત્રીએ તેમના દોઢ કલાકના બજેટ ભાષણમાં કુલ 16 વખત ખેડૂત શબ્દનો ઉપયોગ કર્યો હતો, પરંતુ નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે 2022 સુધીમાં ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાના સરકારના લક્ષ્ય પર એક શબ્દ પણ ઉચ્ચાર્યો ન હતો.

ખેડૂતો “PM કિસાન સન્માન નિધિ યોજના” ની સહાય રકમમાં વધારો થવાની આશા રાખી રહ્યા હતા, પરંતુ તેમને તે બાબતે નિરાશા હાથ લાગી હતી. જોકે, સરકારે નિશ્ચિતપણે પીએમ કિસાન સન્માન નિધિ યોજનાની અંદાજિત રકમ 2021-22માં 65,000 કરોડ રૂપિયાથી વધારીને 68,000 કરોડ રૂપિયા કરી દીધી છે. પરંતુ નાણામંત્રીએ કિસાન યોજનાની સહાય રકમમાં ફેરફારની કોઈ જાહેરાત કરી નથી, એટલે કે પીએમ કિસાન યોજનામાં ખેડૂતોને પહેલાની જેમ વાર્ષિક 6 હજાર રૂપિયા મળતા રહેશે.

આ ઉપરાંત ખેડૂતોને MSP ગેરંટી માટે કાયદો બનાવવાની પણ અપેક્ષા હતી. દિલ્હીની સરહદો પર એક વર્ષથી વધુ સમય સુધી ચાલેલા ખેડૂતોના આંદોલનના અંત પછી, ખેડૂત નેતાઓ સતત MSP ગેરંટી અંગે કાયદો બનાવવાની માંગ કરી રહ્યા હતા. યુપી-પંજાબ સહિત 5 રાજ્યોમાં યોજાનારી વિધાનસભાની ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને ખેડૂત નેતાઓને આશા હતી કે સરકાર MSP ગેરંટી અંગે કોઈ જાહેરાત કરી શકે છે, પરંતુ એવું કંઈ થયું નથી.

સરકારે વિવિધ પાકોની MSP વધારવા અંગે પણ કોઈ જાહેરાત કરી નથી. એટલું જ નહીં ઘઉં અને ડાંગરની MSP પ્રાપ્તિના આંકડા દર્શાવે છે કે સરકારે નાણાકીય વર્ષ 2020-21ની સરખામણીમાં વર્ષ 2021-22માં લગભગ 34 લાખ ઓછા ખેડૂતો પાસેથી ખરીદી કરી છે. એટલે કે, લાભાર્થી ખેડૂતોની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો જેના કારણે લગભગ 78 લાખ મેટ્રિક ટન અનાજની ઓછી ખરીદી થઈ અને સરકારને લગભગ 11,000 કરોડ રૂપિયા ઓછા ખર્ચવા પડ્યા હતા.

ખેડૂત નેતા યોગેન્દ્ર યાદવે આ બજેટને ખેડૂતો પાસેથી સરકારનો બદલો ગણાવ્યો છે. યોગેન્દ્ર યાદવે કહ્યું કે ખેડૂતોના આંદોલનથી સરકાર સ્તબ્ધ છે. અગાઉના બજેટ ભાષણોમાં ખેડૂતો માટે ફાળવણી યોગ્ય ન હતી, પરંતુ ઓછામાં ઓછી બાબતો સારી રીતે કરવામાં આવી હતી. પરંતુ આ વખતના બજેટમાં નામની પણ કોઈ જાહેરાત થઈ નથી.

સ્વાભાવિક છે કે વડાપ્રધાન અને નાણામંત્રી ખેડૂતોથી ખૂબ નારાજ છે. યોગેન્દ્ર યાદવે ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાના સરકારના વચનો પર કટાક્ષ કરતા કહ્યું કે, છેલ્લા 5 વર્ષના બજેટમાં ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાની લાંબી-લાંબી કવિતાઓ સંભળાવવામાં આવતી હતી, પરંતુ આ વર્ષના બજેટમાં જ્યારે જવાબદારીની વાત આવી ત્યારે તેઓ મૌન થઈ ગયા.

યોગેન્દ્ર યાદવે કૃષિ અને સંલગ્ન પ્રવૃત્તિઓ માટે અગાઉના બજેટમાં ફાળવેલ રકમ (કુલ બજેટના 4.36%)ની તુલનામાં આ વખતે ફાળવવામાં આવેલી રકમ (કુલ બજેટના 3.84%) ઘટાડવા પર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા. યોગેન્દ્ર યાદવે એગ્રીકલ્ચર ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફંડ, ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનો, પીએમ અન્નદાતા આવક સુરક્ષા યોજના, પીએમ ફસલ બીમા યોજના અને મનરેગા જેવી ઘણી યોજનાઓની ફાળવણીની રકમમાં ઘટાડો કરવાનો મુદ્દો પણ ઉઠાવ્યો હતો.

બજેટ આવ્યા બાદ ખેડૂત નેતા રાકેશ ટિકૈતે કહ્યું કે સરકારે ખેડૂતો સાથે ભારે છેતરપિંડી કરી છે. ખેડૂતોની આવક બમણી કરવા, સન્માન નિધિ, 2 કરોડ નોકરીઓ, MSP, ખાતર, બિયારણ, ડીઝલ અને જંતુનાશકો પર કોઈ રાહત આપવામાં આવી નથી. MSP પ્રાપ્તિમાં બજેટની ફાળવણીથી પાકને નુકસાન થશે. રાકેશ ટિકૈતે આરોપ લગાવ્યો કે મોદી સરકારે ગયા વર્ષથી MSP ના બજેટમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કર્યો છે અને એવું લાગે છે કે સરકાર MSP પર અન્ય પાક ખરીદવા માંગતી નથી.

રાસાયણિક મુક્ત કુદરતી ખેતીને દેશભરમાં પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે, જે અંતર્ગત પ્રથમ તબક્કામાં ગંગા નદીના કિનારે પાંચ કિલોમીટર પહોળા કોરિડોરમાં સ્થિત ખેડૂતોની જમીન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. ‘કિસાન ડ્રોન’ના ઉપયોગને પાકની આકારણી, જમીનના દસ્તાવેજોનું ડિજિટાઈઝેશન, જંતુનાશકો અને પોષક તત્વોના છંટકાવ માટે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે.

નાણામંત્રીએ કહ્યું કે તેલીબિયાંની આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે એક તર્કસંગત અને વ્યાપક યોજના અમલમાં મૂકવામાં આવશે, જેથી દેશમાં તેલીબિયાંનું ઉત્પાદન વધારી શકાય. નાણામંત્રીએ વર્ષ 2023ને ‘બરછટ અનાજના આંતરરાષ્ટ્રીય વર્ષ’ તરીકે ઉજવવાના સંદર્ભમાં લણણી પછીના મૂલ્યવર્ધન, સ્થાનિક વપરાશમાં વધારો અને સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે બાજરીના ઉત્પાદનોની બ્રાન્ડિંગ માટે બજેટમાં જોગવાઈ પણ કરી છે. .

કૃષિ ક્ષેત્રમાં સ્ટાર્ટ-અપ સિસ્ટમ પર ભાર મૂકતાં નિર્મલા સીતારમણે જણાવ્યું હતું કે સહ-રોકાણ મોડલ હેઠળ બનાવવામાં આવેલા મિશ્ર મૂડી ભંડોળ માટે નાબાર્ડ તરફથી સહાય પૂરી પાડવામાં આવશે. આ ફંડનો ઉદ્દેશ્ય ‘કૃષિ સંબંધિત સ્ટાર્ટ-અપ્સ અને કૃષિ ઉત્પાદન મૂલ્ય શૃંખલા માટે યોગ્ય ગ્રામીણ સાહસોને નાણાં પૂરો પાડવાનો’ હશે. આ સ્ટાર્ટ-અપ્સની પ્રવૃત્તિઓમાં અન્ય બાબતોની સાથે ખેડૂતોને ફાર્મ સ્તરે ભાડાના ધોરણે વિકેન્દ્રિત મશીનરી પ્રદાન કરવી, FPO માટે IT આધારિત સપોર્ટનો સમાવેશ થશે.

નાણામંત્રીએ જાહેરાત કરી છે કે ખેડૂતોને ફળો અને શાકભાજીની યોગ્ય જાતો અપનાવવા અને ઉત્પાદન અને લણણીની યોગ્ય તકનીકોનો ઉપયોગ કરવામાં મદદ કરવા માટે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોની ભાગીદારી સાથે એક વ્યાપક પેકેજ પ્રદાન કરવામાં આવશે. નાણામંત્રીએ એમ પણ કહ્યું હતું કે કુદરતી, ઝીરો-બજેટ અને ઓર્ગેનિક એગ્રીકલ્ચર, આધુનિક કૃષિ, મૂલ્યવર્ધન અને વ્યવસ્થાપનની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે રાજ્યોને તેમની કૃષિ યુનિવર્સિટીઓના અભ્યાસક્રમમાં સુધારો કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવશે.

આમ બજેટમાં નિર્મલા સીતારમણે કરેલી જાહેરાતો દેશના નાના અને ગરીબ ખેડૂતો સુધી પહોંચતા વર્ષો લાગી શકે છે. કેમ કે ગરીબ ખેડૂત શું સ્ટાર્ટ-અપ શરૂ કરવાનો છે? ખેડૂત માત્ર જમીન ખેડાવીને ખાતર નાંખે તો પણ ઘણુ છે. કેમ કે, વર્તમાનમાં ખેતી મોંઘી થઈ ગઈ છે. તેવામાં ખેડૂતોને તત્કાલ કોઈ જ રાહત મળે તેવી જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. ખેડૂતોનું જીવન ધોરણ સુધારવા માટે ખેડૂતોએ પોતે જ કમર કસવી પડશે.

 Follow Gujarat Exclusive on Telegram For Latest News From Gujarat Follow Gujarat Exclusive on WhatsApp For Latest News From Gujarat 

Follow Gujarat Exclusive on Instagram For Latest News From Gujarat  Follow Gujarat Exclusive on Twitter For Latest News From Gujarat