Gujarat Exclusive > ગુજરાત એક્સક્લૂઝિવ > કોરોનાની બીજી લહેરમાં ખર્ચ વધારવાની જરૂરત હતી, કેન્દ્ર સરકારે કાપ મૂક્યો

કોરોનાની બીજી લહેરમાં ખર્ચ વધારવાની જરૂરત હતી, કેન્દ્ર સરકારે કાપ મૂક્યો

0
65

કોરોનાની બીજી લહેર દરમિયાન સેન્ટર ફોર મોનિટરિંગ ઈન્ડિયન ઈકોનોમી (CMIE)ની 1 કરોડ નોકરીઓ જવાના રિપોર્ટ પછી હવે વધુ એક રિપોર્ટ સામે આવ્યો છે. જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, ભારત સરકારે કોરોનાની બીજી લહેરમાં ખર્ચ વધારવાની જગ્યાએ તેમાં કામ મૂક્યો છે. બીજી લહેરમાં સૌથી વધારે નુકશાન થયો હોવા છતા કેન્દ્ર સરકારનું નાણાકીય પ્રતિસાદ ખુબ જ સુસ્ત રહ્યું છે.

કોરોનાની કહેર પછી સ્ટિમુલસ પેકેજની જાહેરાત ના કરાઇ

CMIEના રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા કોરોનાના બીજા લહેર માટે હજી સુધી સ્ટિમુલસ પેકેજ એટલે કે નાણાકીય પ્રોત્સાહનની જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. એટલું જ નહીં તેણે 2021-22ના બજેટમાંથી યોગ્ય ખર્ચ કરવાનું પણ ટાળ્યું છે. જ્યારે એપ્રિલ 2021માં સરકારને ખૂબ જ સારો ટેક્સ કલેક્શન મળ્યો હતો.

અહેવાલ મુજબ કેન્દ્ર સરકારે એપ્રિલ 2021 માં ફક્ત 2.27 ટ્રિલિયનનો ખર્ચ કર્યો હતો. જે સરકારના વાર્ષિક બજેટ 34.8 ટ્રિલિયન રૂપિયાના 6.5 ટકા જ છે. જ્યારે દેશના તમામ રાજ્યોમાં લોકડાઉન લાદવામાં આવ્યું હતું, ત્યારે વ્યવસાયિક પ્રવૃત્તિ સંપૂર્ણ રીતે બંધ થઈ ગઈ હતી અને કરોડો લોકોએ નોકરી ગુમાવવી પડી હતી, ત્યારે સરકાર પાસે બજેટનો મહત્તમ ભાગ ખર્ચવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવી હતી. પરંતુ સરકારે એવું કંઈ જ કર્યું નહીં. પરંતુ વાર્ષિક બજેટના રેશિયાના આધાર પર એપ્રિલ 2021માં જેટલો ખર્ચ કરવાનો હતો તે પણ થયું નહીં.

હવે જો બીજી લહેર માટે એપ્રિલમાં ખર્ચવામાં આવેલા બજેટની સરખામણી ગયા વર્ષના એપ્રિલના ખર્ચ સાથે કરવામાં આવે તો ખૂબ જ ચોંકાવનારો આંકડો સામે આવે છે. કારણ કે એપ્રિલ 2020માં 3.07 ટ્રિલિયનનો ખર્ચ થયો હતો, એટલે કે આ વર્ષે એપ્રિલમાં ખર્ચવામાં આવતું બજેટ પાછલા વર્ષ કરતા 26.2 ટકા ઓછું છે.

જોકે, પાછલા કેટલાક વર્ષોની સરખામણીમાં જોઈએ તો એપ્રિલ મહિનામાં થનાર ખર્ચને જોતા તે ચિંતાજનક નથી. કેમ કે વર્ષ 2017, 2018 અને 2019માં 2.4 ટ્રિલિયન રૂપિયા સરકારનો સરેરાશ ખર્ચ હતો. પરંતુ તે ભૂલવું જોઈએ નહીં કે ત્યારે મહામારી જેવી કોઈ વાત નહતી. જ્યારે 2021માં કોરોના મહામારીની બીજી લહેરે પોતાનું ભયાનક કહેર બતાવ્યો. તેથી આવી સ્થિતિમાં સરકારના ખર્ચમાં કાપ એક ચિંતાનો વિષય છે.

મહેસૂલ ખર્ચમાં ઘટાડો, મૂડી ખર્ચમાં વધારો

સીએમઆઈઇના અહેવાલ મુજબ, એપ્રિલ 2021માં સરકારનો કુલ એક્સપેન્ડિચર (મહેસૂલ ખર્ચ) 35.6 ટકા ઘટીને લગભગ 1.8 ટ્રિલિયન થયો છે. જે 2017, 2018 અને 2019 ના મહેસૂલ ખર્ચ કરતા લગભગ 12.3 ટકા ઓછું છે. જ્યારે બીજી તરફ કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર એટલે મૂડી ખર્ચ એપ્રિલ 2020માં 7.5 ટકા ઘટ્યા પછી એપ્રિલમાં 66.5 ટકા વધીને 471 અરબ થઈ ગયો. જે 2017, 2018 અને 2019 ની એપ્રિલના સરેરાશ કરતા 33.4 ટકા વધારે છે.

હવે આરોગ્ય મંત્રાલયના મહેસૂલ ખર્ચની વાત કરીએ તો તે પાછલા વર્ષની તુલનામાં લગભગ 54.3 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. એટલે કે આરોગ્ય મંત્રાલયનો ખર્ચ પણ ઓછો થયો છે. જ્યારે 2017, 2018 અને 2019 ની વાત કરીએ તો આ સરેરાશ ખર્ચ કરતા 88.3 ટકા વધારે છે.

રાજ્ય કરની આવકમાં ઘટાડો

ચાલુ વર્ષે રેકોર્ડ ટેક્સ વસૂલાત છતાં કેન્દ્ર સરકારે રાજ્યોને રાહત આપી નથી. સરકારે કેન્દ્રિય વેરામાં રાજ્યોનો હિસ્સો ઘટાડ્યો છે. એપ્રિલ 2021માં રાજ્યોને આપવામાં આવતી કરવેરાની આવક 391.8 અબજ છે, જે પાછલા વર્ષ કરતા 23.4 ટકા ઓછી છે.

જણાવી દઈએ કે, કેન્દ્રની કરવેરાની આવક એ રાજ્યોની આવકનો મોટો સ્રોત છે. હવે રાજ્યોના હિસ્સામાં થયેલા આ કાપની અસર તેમની ખર્ચ ક્ષમતાને પ્રભાવિત કરશે અને રાજ્ય સરકારો પણ વધારે ખર્ચ કરી શકશે નહીં.

નાણામંત્રી સીતારામણે આપ્યો જવાબ

જણાવી દઈએ કે કોરોનાથી મચેલા વિનાશ પછી કેન્દ્ર સરકારના આ વલણને જોઈને સતત પ્રશ્ન ઉઠી રહ્યાં છે. કેન્દ્ર સરકારે અત્યાર સુધી સ્ટીમુલસ પેકેજની જાહેરાત કરી નથી. આને લઈને ટાઈમ્સ ઓફ ઈન્ડિયામાં નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે એક ઈન્ટરવ્યુમાં પ્રશ્ન કરવામાં આવ્યો. નાણામંત્રીએ આના જવાબમાં કહ્યું કે, હાલમાં આટલી ઝડપી સ્ટીમુલસ પેકેજની વાત ઠિક નથી. કેમ કે હજું તો પ્રથમ ત્રિમાસીકગાળો પણ ખત્મ થયો નથી. તેમને કહ્યું કે બજેટને એવી રીતે તૈયાર કરવામાં છે કે તેનાથી બધી જ જરૂરતો પૂરી થઈ જશે.

 Follow Gujarat Exclusive on Telegram For Latest News From Gujarat Follow Gujarat Exclusive on WhatsApp For Latest News From Gujarat 

Follow Gujarat Exclusive on Instagram For Latest News From Gujarat  Follow Gujarat Exclusive on Twitter For Latest News From Gujarat